வடமொழியில் தீப்/தீபம் என்பதற்கு ஒளி/விளக்கு என்றொரு பொருள் உண்டு. ஆலி/ஆவலி என்னும் சொல்லுக்கு வரிசை/நிரல் என்பது பொருள். விளக்குகளை வரிசையாக அமைத்துக் கொண்டாடும் பண்டிகை என்னும் பொருள்படுகிறது தீபாவளி என்னும் சொல். ஆனால், தமிழ்நாட்டில் பெரும்பாலும் கார்த்திகைப் பண்டிகையைத் தான் இவ்வாறு மக்கள் கொண்டாடுகிறார்கள்.
பண்டிகை என்னும் சொல் தூய தமிழ்ச்சொல். இதன் பொருள் நுட்பமானது. பண்டு என்றால் பழைமை என்று பொருள்படும். 'இகு' (இகுத்தல்) என்னும் வினைச்சொல்லின் ஒரு பொருள் 'அழை' (அழைத்தல்) என்பது. மிகு-மிகை, நகு-நகை, பகு-பகை, வகு-வகை, தகு-தகை என்பனவற்றோடு ஒப்பிட்டால், 'இகு' என்பதன் பெயர்ச்சொல் வடிவம் 'இகை' என்றாக வேண்டும். பண்டு+இகை என்னும் இணைவில் பண்டு என்னும் சொல்லின் ஈற்றில் உள்ள குற்றியலுகரம் கெட்டு, இகையில் உள்ள 'இ'யோடு புணர்ந்து பண்டிகை என்னும் சொல் பெறப்படுகிறது. 'பழைமையின் அழைப்பு' என்னும் பொருளில் பண்டிகை கையாளப்படுகிறது.
[பண்டு என்பதில் உள்ள முதல் உயிர் நீண்டு பாண்டு என்றாகிறது. இதில் இருந்து பிறப்பது தான் பாண்டி என்னும் சொல். பாண்டி நாடு என்றால் பழமையான நாடு என்று பொருள். ஆனால், கால்டுவெல் போன்ற கிறிஸ்த்தவ மிஷனரிமார்கள் இதனை மகாபாரதத்தில் இடம்பெற்ற ஒரு மன்னன் பெயராகிய பாண்டு/பாண்டவர் என்பதில் இருந்து பிழைபடத் தருவித்தார்கள். தமிழில் உள்ள தொன்மை/பழமை என்னும் பொருள்பட அமைந்த பாண்டு/பாண்டி என்பதுதான் மிகப்பொருத்தமான வேர்ச்சொல். சிலப்பதிகாரம் என்னும் சொல்லில் சிலம்பானது சிலப்பு என்றானது போல், பாண்டன்/பாண்டி என்பன பாட்டன்/பாட்டி என்றாகி இன்னும் வழக்கில் இருந்துவரும் சொற்கள். இவை பழமை, முதுமையை உணர்த்தும் சொற்கள். பழமையான நாட்டின் தலைவன் பாண்டியன் என்றழைக்கப்பட்டுள்ளான்.]
